Ua uma ona mafatia Turkey i le pa'ū o le tupe ma le taugata o tau o oloa i le lua tausaga talu ai.
I le 2020, na toe afaina ai Turkey i se isi faʻamaʻi pipisi, ma tuleia ai i se pa'ū maulalo o le tamaoaiga. O loʻo pa'ū le tupe a Turkey, le lira, i se saoasaoa maualuga ma o ana tupe teu faʻafaigaluega mai fafo ua oʻo i le tulaga maualalo.
I lenei tulaga, ua fa'atuina e Turkey se la'au tele e ta'ua o le "puipuiga tau fefa'ataua'iga".
pa'ū o le tamaoaiga
Ua leva ona i ai le tamaoaiga o Turkey i se pa'ū maulalo talu mai le afa lona lua o le 2018, e lē gata i lea o se pale fou i le 2020 lea o le a fa'ateteleina ai lona tamaoaiga vaivai.
Ia Setema 2020, na faʻaititia ai e Moody's le tulaga faʻaaitalafu a Turkey mai le B1 i le B2 (e lua o ni mea leaga), ma taʻua ai tulaga lamatia o le paleni o totogi, luʻitau faʻatulagaina i le tamaoaiga, ma faʻalavelave tau tupe ona o le faʻaitiitia o tupe teufaafaigaluega a le atunuʻu.
I le kuata lona tolu o le 2020, ua faaalia e le tamaoaiga o Take se aga o le toe faaleleia. Peitai, e tusa ai ma faamaumauga lata mai mai le Ofisa o Fuainumera a Take (TUIK), o le faasinoupu o tau o oloa a tagata faatau i Take ia Tesema 2020 na siitia i le 1.25% mai Novema ma le 14.6% mai le vaitaimi lava lea e tasi i le 2019.
O oloa ma auaunaga eseese, felauaiga, meaai ma meainu e le o ni ava malosi na vaaia ai le siitaga tele o tau e 28.12%, 21.12% ma le 20.61%, i le faasologa lava lea e tasi i le 2019.
Ua salalau solo i luga o le Twitter se ata o se tamaloa Take o loʻo tootuli i le tasi tulivae ma ofo atu i lana pele se pakete suāuu kuka nai lo se mama faamau.
Ua faigata le peresitene o Turkey, o Recep Tayyip Erdogan, i faiga faʻavae i fafo ae vaivai i le tamaoaiga i totonu o le atunuʻu.
I le ogatotonu o Tesema, na faasilasila ai e Mr Erdogan ni afifi laveai e fesoasoani ai i pisinisi laiti ma feololo faapea ma tagata faioloa ia manuia i le isi tolu masina. Peitai, fai mai le au atamamai tau tamaoaiga ua tuai tele ma laiti tele fuafuaga laveai e faia ai se aafiaga tele i le tamaoaiga ua faaleagaina o Turkey.
E tusa ai ma se lipoti talu ai nei a le Metropoll, e 25 pasene o tagata Take na tali mai na fai mai e leai so latou avanoa e maua ai mea e manaʻomia e le tagata lava ia. Na pa'ū le lagona tau tamaoaiga i le 86.4 togi ia Tesema mai le 89.5 togi ia Novema, e tusa ai ma le ofisa o fuainumera a Take. So'o se togi i lalo ifo o le 100 e atagia ai le lagona fa'anoanoa o le sosaiete.
O lea la ua ofoina atu e Erdogan, o lē na leiloa le lagolago a lana uo o Trump, se fesoasoani i le Iuni a Europa, ma tusi atu i le Peresetene o Farani o Emmanuel Macron ma faatulaga se fonotaga vitio i le faamoemoe e toe faaleleia malie ai sootaga ma le poloka.
Peita’i, e tusa ai ma se lipoti talu ai nei a Al Jazeera, o lo’o tupu le “fa’alavelave fa’alemalo” i Turkey, ma o lo’o fuafua e vaega tete’e se “coup d’etat” ma vala’au mo ni palota vave a le peresetene ma le palemene i lalo o le ‘alofaga o le tulaga fa’aletonu o le tamaoaiga i Turkey. Ua lapata’i mai le sa avea muamua ma Palemia o Turkey, Ahmet Davutoglu, e ono le mautu le tulaga o Peresitene Recep Tayyip Erdogan ona o ni fa’amata’u ma taumafaiga talu ai nei e fa’atupu se fa’alavelave, ma e ono feagai le atunu’u ma le lamatiaga o se isi fa’alavelave fa’amiliteli.
Ina ua maeʻa se fouvalega a le militeri na lē manuia ia Iulai 15, 2016, lea na auina atu ai tane i luga o auala, sa faia ai e Erdogan se gaioiga maumaututu ma faatino se "faamamāga" i totonu o le vaegaau.
Pa'ū o tupe
E tatau ona i ai se igoa o le lira a Take i totonu o tupe sili ona leaga le faatinoga i le lalolagi i le 2020 — mai le 5.94 i le tala i le amataga o le tausaga i le tusa ma le 7.5 ia Tesema, o se pa'ū e 25 pasene mo le tausaga, ma avea ai ma maketi sili ona leaga o loʻo tulaʻi mai pe a uma Pasila. I le amataga o Novema 2020, na pa'ū ai le tau o le lira a Take i se tulaga maualalo i taimi uma o le 8.5 lira i le tala.
O le valu lea o tausaga sosoo ua pa'ū ai le lira, ma o le tele o pa'ū faaletausaga e sili atu i le 10%. I le aso 2 o Ianuari, 2012, na fefaataua'i ai le lira i le 1.8944 i le tala Amerika; Ae i le aso 31 o Tesema, 2020, na pa'ū ai le fua faatatau o fesuiaiga o tupe o le lira e faasaga i le tala Amerika i le 7.4392, o se pa'ū e sili atu i le 300% i le valu tausaga.
O i tatou o ē faia fefaʻatauaʻiga i fafo e tatau ona tatou iloa afai e matuā paʻu le tau o tupe a se atunuʻu, o le a faʻateleina foʻi le tau o oloa e aumai mai fafo. E faigata ona fai atu e mafai lava e tagata e aumai mai fafo ona onosaia le paʻu o le lira a Take. I lalo o ia tulaga, e ono filifili nisi o faioloa a Take e taofi fefaʻatauaʻiga, pe taofia foʻi totogi o paleni ma musu e talia ni oloa.
I le fa'alavelave i maketi tupe, ua toetoe lava a uma ona fa'a'olo'olo tupe a Turkey i ana tupe fa'aagaga mo fesuiaiga o tupe mai fafo. Peita'i, o le i'uga, ua fa'aauau pea ona fa'aitiitia le tau o le lira, ma e itiiti sona a'afiaga moni.
I le feagai ai ma le faʻalavelave tau tupe, ua valaʻau atu ai le Peresetene o Take, Recep Tayyip Erdogan, i tagata e faʻatau le lira e faʻalauiloa ai se "taua faʻale-atunuʻu" e faʻasaga i "fili tau tamaoaiga." "Afai e iai ni tala, euro poʻo auro i lalo o aluga a se tasi, alu i le faletupe ma fesuiaʻi mo le lira a Take. O se taua faʻale-atunuʻu lenei," o le tala lea a Erdogan. "Matou te le faiaina i le taua tau tamaoaiga."
Ae o le taimi lenei e masani ona faʻatau ai e tagata le auro e fai ma puipuiga - o loʻo faʻatau e tagata Take le auro i se saoasaoa maualuga. E ui ina ua pa'ū le auro mo le tolu masina sosoo, ae o loʻo siʻitia pea pe tusa ma le 19% talu mai le 2020.
Puipuiga o fefaʻatauaʻiga
O le mea lea, o Turkey, na mafatia i le atunuu ma osofaia i fafo, na siitia ai le laau tele o le "puipuiga o fefaatauaiga".
Ua amata nei le 2021, ma ua uma ona lafoaʻi e Turkey le tele o mataupu:
O le mea moni, o Turkey o se atunuu ua amataina le tele o suʻesuʻega tau fefaʻatauaʻiga faʻasaga i oloa Saina i le taimi ua tuanaʻi. I le 2020, o le a faʻaauau pea ona amataina e Turkey suʻesuʻega ma faʻaee lafoga i nisi oloa.
Aemaise lava le taua o le maitauina o aiaiga o le tiute a Take e iai se galuega matagofie, pe a uma ona toe faafoi atu oloa i le uafu pe afai e toe faafoi atu i le tagata na taliaina le maliega tusitusia ma faaali atu le "musu e maua se faasilasilaga", pe a uma ona auina atu oloa i totonu o uafu Take o ni aseta, Turkey mo le uafu umi po o le aveeseina o oloa e aunoa ma se pailate, o le a aunoa ma le faagasologa a le pule le tiute, e iai le aia tatau e faatautuʻi atu ai oloa, o le tagata e faaulufale mai mo le tagata faatau muamua i le taimi nei.
O nisi o aiaiga o tū ma agaifanua a Take ua tele tausaga o faʻaaogaina e tagata faʻatau i totonu o le atunuʻu e le manaʻomia, ma afai e le faʻaeteete le au faʻatau atu i fafo, o le a latou i ai i se tulaga e matua le gaoioi lava.
O le mea lea, fa'amolemole ia mautinoa e te ua'i toto'a atu i le saogalemu o le totogiina o le auina atu talu ai nei i Turkey!
Taimi na lafoina ai: Mati-03-2021




